Aktualności arrow Historia misji arrow Religijna tożsamość Ameryki              
Advertisement
sie 10 2007
Religijna tożsamość Ameryki PDF Drukuj Email
Dodał: Zdzisław Grad   
10.08.2007.

 

Współczesna Ameryka jest tym uprzywilejowanym miejscem, w którym spotykają się kultury, grupy etniczne, wielorakie procesy historyczne, najróżniejsze interesy, rozmaite koncepcje ekonomii i polityki, wynikające z tożsamości chrześcijańskiej, która bierze początek z ewangelizacji, z działalności i świadectwa licznych ewangelizatorów — mężczyzn i kobiet, zakonników i osób świeckich wywodzących się z wszystkich ras, Metysów i Mulatów — którzy, jak w przeszłości, tak i dziś wypełniają swą misję, są widoczni i dostrzegani i wywierają trwały wpływ na kształt katolicyzmu. Domaga się to od nich codziennej wierności, aby Kościół mógł żywić niezawodne nadzieje na XXI w. oraz bliskie już trzecie tysiąclecie.

Historia nie może gubić się w natłoku wydarzeń czy pośród wielu możliwości interpretacyjnych, jakie one nasuwają. Należy koniecznie docenić i ocenić (nie pomijając kryteriów epoki, ale też nie przypisując przeszłości ocen, które stały się możliwe dopiero później) przebieg procesu ewangelizacji, jak również — nie mniej ważnego — procesu kształtowania się metyskiej kultury iberoamerykańskiej oraz bardzo specyficznego — ale nie mniej przez to istotnego — procesu, jaki dokonywał się, w odmiennym rytmie, w północnej Ameryce, uwarunkowując aktualne zjawisko migracji oraz rodząc nowe, nie cierpiące zwłoki wyzwania.

Ewangelizacja nigdy — w żadnej grupie, wspólnocie czy narodzie — nie przebiegała łatwo. Obce kultury, nie znane języki, konieczność wypracowania metod dydaktycznych i duszpasterskich sprawiały, że pierwsi ewangelizatorzy, stawiając czoło nieprzewidzianym trudnościom, musieli zdobyć się na wielki wysiłek wyobraźni, co w połączeniu z osobistym poświęceniem dało początek «nowemu chrześcijaństwu Indii».
Dziś nikt nie neguje niedociągnięć i błędów, jednakże nie można nie dostrzegać także licznych osiągnięć. Nikt nie może zaprzeczyć, że «spotkanie w ewangelizacji» odbywało się w atmosferze podboju, która sprawiła, iż na światło głoszonej dobrej nowiny» nałożyły się cienie.

Również niesłuszne byłoby też nieuznawanie negatywnych skutków początkowej przemocy, a następnie podporządkowania tubylców, choć te same okoliczności stały się też bodźcem do złożenia apostolskich świadectw służby na rzecz Indian, Murzynów, Mulatów, Metysów oraz wszystkich tych, którzy w procesie kształtowania się nowych społeczeństw i narodów zostali zepchnięci na ubocze.
Pedro de Gante, Ramón Pané, dwunastu apostołów Nowej Hiszpanii — jednym z nich był Motolinía — św. Turybiusz de Mogrovejo, inicjatywy Pedra de Córdoba oraz Montesinosa, Bartłomieja de las Casas, Vasco de Quiroga na rzecz szerzenia sprawiedliwości dają właściwy obraz ewangelizacji nieodłącznie związanej z obroną i promocją praw człowieka.

Dzięki wkładowi Francisco de Vitoria w formułowanie prawa narodów oraz prawa międzynarodowego słynne «Prawa Indii» (Leyes de Indias) nie stały się farsą. Oczywiście byli i tacy, którzy milczeli; jednakże ich milczenie nie mogło zagłuszyć wobec historii potężnego głosu tych, którzy w imieniu niewinnych przemawiali swoimi ideami, słowem oraz osobistą ofiarą. Nikt ponadto nie może zaprzeczyć, na podstawie rzeczywistego biegu wydarzeń historii, że Kościół zawsze zachęcał do patrzenia na tubylców jako na ludzi wolnych.


Wszystkie te postaci to nie tylko kamienie milowe w dziejach ludzkości i ewangelizacji, ale również twórcy metod inkulturacji Ewangelii w obyczajowości oraz owocnego dialogu z istniejącą wcześniej sztuką, zwyczajami i kulturą, które dziś przyczyniły się do powstania ważnych i cennych form pobożności ludowej.
Warto zwrócić uwagę na sukcesy odniesione na polu formacji miejscowych katechetów; w obecnych czasach wskazuje to na potrzebę przygotowania świeckich, jak również opracowania metod pracy wspólnotowej, które nie tracą ważności i mocy; nie należy też zapominać o planowaniu form dydaktycznych (katechizmów), które dały podstawę opcjom pedagogicznym o niezaprzeczalnej wartości.

Tworzenie od 1511 r. rozmaitych diecezji — poczynając od Santo Domingo i Concepción de la Vega — przyczyniło się do powstania niewielkich gmin, w których umacniała się obecność Kościoła i rodziła «wspólnota», mająca ożywić ewangelizację oraz sprzyjać powstawaniu podmiotów kulturowych odmiennych od europejskich, posiadających własną tożsamość, dzięki którym stał się możliwy — zarówno w Ameryce Łacińskiej, jak i na Antylach czy na innych wyspach, a także w Ameryce Północnej — dialog między kulturami, oparty na wspólnej wierze.
Konieczne jest — gdy mowa o Ameryce Łacińskiej — uświadomienie sobie specyfiki procesu ewangelizacji w Brazylii, który nasuwa pytania odmienne od tych, jakie budzą prekolumbijskie kultury tubylcze, szeroko znane i rozpowszechnione.

Na nie mniejszą uwagę zasługuje ewangelizacja Ameryki Północnej (Kanady i Stanów Zjednoczonych), która jakkolwiek dokonywała się w tym samym czasie co ewangelizacja Meksyku — na Florydzie w 1565 r., w Wirginii w 1567 r., w Georgii w 1570 r. — swój szczyt osiągnęła dopiero w XVII stuleciu, w warunkach bardzo odmiennych od tych, jakie istniały w koloniach hiszpańsko- -amerykańskich, nie mogła bowiem liczyć na poparcie państwa i musiała rywalizować z kalwinistami. Te okoliczności sprawiły, że procesowi ewangelizacji towarzyszyły bohaterskie świadectwa i liczne przypadki męczeństwa, których przyczyną była nie tylko miejscowa ludność, lecz także wrogość państwa oraz nieunikniona w owych czasach nietolerancja religijna. (...)
Nie można powiedzieć, że po tym świetlanym okresie ewangelizacji nastąpiło osłabienie działalności misyjnej Kościoła.

Znaczenie pierwszego etapu nie umniejsza w niczym wagi drugiej fazy, w której pojawiają się już ukształtowane Kościoły partykularne, organizujące działalność misyjną, w licznych przypadkach okupioną krwią męczenników, nie tylko w Sonorze (Meksyk), lecz także w Nowym Meksyku; misje na Antylach i w Ameryce Środkowej; działalność wychowawcza w kolegiach Nowego Królestwa Granady — podobna akcja miała miejsce także w Peru; misje w Wenezueli, w Ekwadorze, w Chile i w regionie Río de la Plata, gdzie należy wspomnieć osady nawróconych tubylców w Paragwaju (tzw. redukcje), skąpane w krwi męczenników; zryw ewangelizacyjny Brazylii, połączony z gorliwością i świadectwem ojca Vieiry; w Ameryce Północnej misje na Florydzie, które naznaczone zostały męczeństwem nie tylko za sprawą tubylców, lecz także nietolerancji religijnej wielu Europejczyków.

Należy wspomnieć o rozprzestrzenianiu się dzieła ewangelizacji aż po Nową Francję (Kanada), mimo trudności stwarzanych przez państwo oraz przez opozycję kalwińską. Otwierając kolegium w Quebecu ojcowie Massé i Brébeuf rozpoczęli dzieło, a męczeństwo ojca Joguesa oraz innych męczenników kanonizowanych przez papieża Piusa XI (ojcowie Daniel, Brébeuf, Lallemant, Garnier i Chabanel), działalność świeckiego chrześcijanina Maissonneuve'a, prace prowadzone przez franciszkanów, jezuitów, sulpicjanów i kapucynów stały się dla Kościoła katolickiego potwierdzeniem tego, iż cała Ameryka została wezwana do przyjęcia zaproszenia i wyzwania Ewangelii.
  dr Guillermo Leon Escobar Herran

 

 
Aktualności przez kanał RSS
Znajdź mnie na Facebook'u
Rozmaitości
Ciekawe strony
Galeria Zdjęć
Księga Gości
Audycje Radiowe
Zamów moje książki
Mapa Strony
Kontakt
Napisz do nas
Dzisiaj jest...
22 Listopada 2017
Środa
Imieniny obchodzą:
Cecylia, Marek,
Maur, Wszemiła
Do końca roku zostało 40 dni.