Aktualności arrow Historia misji arrow Misje Skandynawów              
Advertisement
sie 10 2007
Misje Skandynawów PDF Drukuj Email
Dodał: Zdzisław Grad   
10.08.2007.

 

Misje Skandynawów



Ludy skandynawskie, zabezpieczone przed interwencją militarną, przeżywały prawdziwy rozkwit pogaństwa. W obliczu Krzyża Chrystusowego Skandynawowie wznosili młot Thora, który stał się symbolem ich religii. Upowszechniała się także ceremonia chrztu pogańskiego.
Przy takim nastawieniu, które było reakcją na postęp chrześcijaństwa, misjonarze nie mogli być dobrze przyjmowani. Gdyby nie zainteresowanie nową religią władców poszczególnych terenów, to zapewne Ewangelia zadomowiłaby się w północnej Europie dużo później.

Oficjalna chrystianizacja Skandynawii przez książąt-królów rozpoczęła się w połowie X wieku od najsilniejszej i najlepiej zorganizowanej Danii. Już w 826 roku w klasztorze św. Albana w Moguncji książę Danii – Harald, wraz z żoną i około 400 poddanymi przyjął chrzest. Był to jednak zabieg tylko polityczny, związany z nadzieją otrzymania od Franków pomocy w walce o tron.

Gorliwym misjonarzem Skandynawii stał się św. Ansgar, zwany apostołem Północy. Urodził się w 801 roku w Pikardii w północnej Francji. W wieku pięciu lat stracił matkę i został oddany do klasztoru benedyktynów. Oddelegowany potem do Nowej Korbei w Westfalii przejął obowiązki kaznodziei i nauczyciela. Stamtąd, z woli cesarza i swego opata, udał się wraz ze wspomnianym Haraldem do Danii. Jednak po dwuletniej działalności misyjnej został stamtąd wypędzony.

Nieoczekiwanie w 829 roku na dworze Ludwika Pobożnego pojawia się poselstwo władcy szwedzkiego Bjorna, które prosi między innymi o misjonarzy. Monarcha powierza tę misję Ansgarowi. Apostoł Północy dociera do Birka w okolicach Sztokholmu, gdzie buduje pierwszy kościół chrześcijański w Szwecji.

Tu wraz ze swoim towarzyszem napotykają na wielu niewolników i jeńców chrześcijańskich z wypraw Wikingów, którzy cieszą się z możliwości udziału w nabożeństwach i przyjmowania sakramentów.
Po półtorarocznej działalności misjonarze wracają ze sprawozdaniem na dwór cesarza Ludwika. Ten z kolei zatwierdza u papieża arcybiskupstwo w Hamburgu, które miało być ośrodkiem ewangelizacyjnym dla krajów skandynawskich. Ansgar zostaje metropolitą i legatem papieskim na Północ. Po zniszczeniu Hamburga przez Normanów powstaje metropolia hambursko-bremeńska z siedzibą w Bremie, skąd dalej prowadzona jest akcja misyjna.

Ansgar był typem ascety; modlitwę i post traktował jako jedno, choć nigdy kosztem pożytecznej działalności. Nalegał, aby mnisi nieustannie zajmowali się pracą. Jego samego często widywano, jak w czasie modlitwy robił na drutach. Zmarł spokojne w 865 roku, bez korony męczeństwa, której tak pragnął. Na zewnątrz - apostoł, wewnątrz - mnich. W odróżnieniu od trzeźwego, władczego Bonifacego był naturą refleksyjną, spokojną i unikającą konfliktów. Szczególną rolę w jego życiu odegrały widzenia i księgi. Prawdziwy misjonarz i mistyk.

Postęp chrystianizacji Skandynawii łączono do niedawna z organizacyjnymi osiągnięciami arcybiskupstwa hambursko-bremeńskiego. Dzisiaj historycy podkreślają rolę Kościoła anglosaskiego w misji skandynawskiej.

Decydującym momentem dla Danii było przyjęcie chrztu przez króla Haralda Sinozębego w roku 965. Podanie mówi, że gdy wahał się i dyskutował z drużyną o tym, czy Odyn, czy Chrystus jest mocniejszy, wtedy wystąpił kapłan niemiecki Poppo. Ofiarował się on nieść rozpalone żelazo bez sparzenia ręki na dowód, że Chrystus jest prawdziwym Bogiem. Harald przekonany przez cud przyjął chrzest. Dopiero jednak za panowania króla Kanuta Wielkiego, siostrzeńca Bolesława Chrobrego, który był równolegle królem Anglii, Dania stała się katolicka.

Aby uwolnić się od wpływu niemieckiego, Kanut i jego następca zaprosili misjonarzy angielskich, którzy założyli sieć parafialną. Na początku XII wieku biskupstwo Lund zostało oddzielone od Hamburga i podniesione do rangi metropolii dla całej Skandynawii.

Z kolei chrystianizacja Norwegii była przede wszystkim dziełem nawróconych w Anglii Wikingów. Pierwszym królem chrześcijańskim był, ochrzczony w Anglii, Haakon Dobry. Wracając do Norwegii, zabrał ze sobą misjonarzy anglosaskich i rozpoczął systematyczną akcję misyjną. Ostateczną stabilizację chrześcijaństwa przyniosły w początkach XI wieku rządy króla Olafa II Haraldssona, który z czasem, jako święty Olaf, stał się głównym bohaterem konwersji religijnej Norwegów.

Chrystianizację Islandii rozpoczęli w IX wieku mnisi iroszkoccy, którzy założyli kilka klasztorów na południowo-wschodnim wybrzeżu. Około roku 1000 na wiecu starszyzny Islandczycy przyjęli chrześcijaństwo z Norwegii. Najstarsza sieć parafialna na wyspie została oparta na prywatnych kościołach właścicieli ziemskich. O ówczesnych mieszkańcach Islandii pisał Adam z Bremy: „Żyją oni w świętej prostocie, zadowoleni w swoim ubóstwie, wzorowych obyczajów - wszyscy szczerzy chrześcijanie. Szczególnie odznaczają się miłosierdziem, tak, że wszystko, co mają jest wspólne i dzielą się tym nawet z obcymi”.

Nawrócenie Szwecji przedstawia wiele niejasności i przeprowadzane było bardzo wolno, począwszy od misji św. Ansgara w Birka. Do tego kraju misjonarze docierali z Danii, Polski i Anglii. Pierwszym władcą, który przyjął chrzest był Eryk, a jego następca – Olaf, położył podwaliny pod kościół w Upsali. Ostatecznie chrześcijaństwo zwyciężyło za panowania Eryka Świętego, który zbudował w Upsali katedrę, podniesioną w 1164 roku do rangi metropolii.

Szwecja stała się punktem wyjścia dla misji fińskiej. Przed 1100 rokiem istniały tam dwie fundacje misyjne: prawosławna - założona przez Nowogród i rzymska - założona przez zachodnich kupców. Placówki te stanowiły bazę dla pierwszej krucjaty Eryka Świętego, który podbił Finlandię i przemocą zaczął nawracać na chrześcijaństwo miejscową ludność, jednak bez większych rezultatów. Pracę misyjną prowadził tutaj biskup Henryk z Upsali, który miał zostać zabity na zamarzniętym jeziorze. Po kanonizacji uznano go za patrona całej Finlandii.

Misje skandynawskie w X i XI wieku odbywały się bez określonego planu, wieloma metodami i w różnych językach. Dlatego też nowo-nawróceni mogli dużo łatwiej zachować oryginalność własnej kultury i uzyskać pewne ustępstwa religijne, co było nie do pomyślenia za Karolingów. Dopiero w XIII wieku działalność klasztorów i potężnych władców zakończyła proces formowania chrześcijaństwa według norm łacińskiego Zachodu.

Andrzej Miotk SVD
 
Aktualności przez kanał RSS
Znajdź mnie na Facebook'u
Rozmaitości
Ciekawe strony
Galeria Zdjęć
Księga Gości
Audycje Radiowe
Zamów moje książki
Mapa Strony
Kontakt
Napisz do nas
Dzisiaj jest...
22 Listopada 2017
Środa
Imieniny obchodzą:
Cecylia, Marek,
Maur, Wszemiła
Do końca roku zostało 40 dni.