Aktualności arrow Historia misji arrow Średniowieczne misje orężne              
Advertisement
sie 10 2007
Średniowieczne misje orężne PDF Drukuj Email
Dodał: Zdzisław Grad   
10.08.2007.

 


W mentalności Średniowiecza władza łączyła w sobie funkcję świecką i religijną. Na królu spoczywał obowiązek rozszerzania panowania Chrystusa. Niestety, często czyniono to w sposób brutalny.
Karol Wielki stosował metodę, w której najpierw zbrojnie podbijał dany lud, a następnie utrwalał ten podbój poprzez ochrzczenie podbitych. Tak było chociażby w przypadku Sasów. W ten sposób w historii ewangelizacji pojawił się nowy termin – misje orężne.

W drugiej połowie VIII wieku jedynym zachodniogermańskim plemieniem, które nie przyjęło chrześcijaństwa byli Sasi. Ich nazwa pochodzi od noszonego przez nich miecza „saxa”. Dzielili się na luźne grupy, zamieszkujące bezdroża i dzikie puszczańskie tereny. Wierzyli w boga Wotana, czcili źródła, drzewa i święte lasy, składali ofiary ze zwierząt i ludzi, uprawiali rytualny kanibalizm i palili zwłoki. Odczuwali nienawiść do chrześcijaństwa i prześladowali duchownych, którzy musieli opuścić kraj albo ginęli z ich rąk.

Tym brodaczom o jasnych czuprynach w wojowniczej dzikości nie dorównywali żadni sąsiedzi. Tylko Frankowie, dzięki uzbrojonej w żelazo jeździe i zdyscyplinowaniu, mieli w pewnym stopniu przewagę na Sasami. Król Franków, a później cesarz, Karol Wielki przez ponad 30 lat posyłał wyprawę za wyprawą na te tereny. Pogaństwo Sasów i ich heroiczny wódz Widukind stanowili poważną przeszkodę dla frankijskiej hegemonii.
Wojna rozpoczęła się latem 722 roku po tym, jak Sasi podpalili kościół w Deventer, wzniesiony na granicy Saksonii i państwa Franków.

W odwecie Karol Wielki zniszczył saksoński zamek w Eresburgu. Następnie zburzył „Irminsuli” – „Obelisk wszechświata”, szczególnie czczony przez Sasów. Ten wysoki drewniany znak był symboliczną podporą niebios poświęconą najwyższemu bóstwu Wotanowi.

Przełomowym momentem był rok 777. Podczas wielkiego zgromadzenia w saskim Padeborn Karol nakazuje wszystkim Sasom przyjęcie chrześcijaństwa. Dzieli ich ziemie na misyjne sektory, podległe najważniejszym diecezjom i klasztorom Austrazji, zwanej później Lotaryngią. Opatowi Fuldy, Sturmowi, uczniowi św. Bonifacego, powierza troskę o zorganizowanie misji wśród Sasów. Z Fryzji sprowadza Willehada, aby kierował nauczaniem. W ten sposób miał zniknąć ostatni pogański naród w zachodniej Germanii.

Całkowita katecheza wśród pogańskich Sasów była ograniczona do 40 dni, a czasami krócej. Przez ostatni tydzień odbywała się codziennie. Misjonarze byli zaopatrzeni w podręcznik „Ratio de cathechisandis rudibus”. Opierał się on na traktacie św. Augustyna dla katechumenów, instrukcji Alkuina i dziele Izydora z Sewilli. Misjonarze najpierw nauczali zasad wiary, później udzielali chrztu, a na zakończenie głosili Ewangelię. Chętnie stosowano chrzest zbiorowy, który przyjmowały całe rodziny.

Jednym słowem ewangelizacja Sasów była dość powierzchowna, a misjonarze często nietaktowni.
Mimo że wielu możnych przyjęło chrzest, Widukindowi udaje się zorganizować powstanie ludowe przeciwko Frankom. Karol Wielki ponosi dotkliwe straty. Później mści się za to surowo i w bitwie pod Verden bierze do niewoli 4500 Sasów, których każe ściąć. Innych masowo przesiedla w głąb państwa. Rzeź Sasów jest swego rodzaju wstępem do wydanego w 785 roku Kapitularza.

Czytamy w nim:
„Ktokolwiek wtargnie do kościoła i przez przemoc lub kradzież zabierze jakikolwiek przedmiot lub podpali budynek - zostanie skazany na śmierć. Ktokolwiek pozbawi życia biskupa, księdza lub diakona - zostanie skazany na śmierć. Ktokolwiek wyda na pastwę płomieni ciało zmarłego według pogańskiego obrządku - zostanie skazany na śmierć. Ktokolwiek odmówi przyjęcia chrztu katolickiego - zostanie skazany na śmierć.”

Karol chce skończyć podbój Sasów raz na zawsze, wysyła więc kolejne zbrojne wyprawy. Wreszcie Widukind zgadza się przyjąć chrzest, wybierając swojego zwycięzcę na ojca chrzestnego. Papież Hadrian gratuluje Karolowi i zarządza odśpiewanie „Te Deum” na całym terytorium zamieszkałym przez lud chrześcijański.

Po niedługim czasie okazało się, że nawrócenie Sasów było tylko pozorne. Przymusowa chrystianizacja nie przyniosła oczekiwanych owoców. Ochrzczeni szybko powrócili do dawnych praktyk. W dużej mierze wynikało to z tego, że do Saksonii wysłano zbyt nielicznych lub zbyt słabo przygotowanych księży. Poza tym, zamiast uczenia podstaw wiary, zajmowano się dziesięciną.

Znany wówczas teolog anglosaski Alkuin w słynnym liście pisał:
„Gdyby ludowi głoszono prawdę o słodkim jarzmie Chrystusa i Jego lekkim brzemieniu z równą żarliwością, z jaką domagano się odeń płacenia dziesięcin i karano za najdrobniejsze przewinienia, być może nie sprzeniewierzyłby się przyrzeczeniom chrztu. (...) Czyż Apostołowie, których Chrystus nauczał i posłał, by głosili Jego naukę światu, zbierali dziesięcinę i żądali darów? Oczywiście dziesięcina to dobra rzecz, lepiej jednak ją stracić, niż stracić wiarę.”

Sasi po okresie terroru podnoszą nowy bunt. W odpowiedzi rozpoczyna się kolejny okres podbojów, jeszcze straszliwszy od poprzednich. Ostatecznie Saksonia zostaje spacyfikowana i przyjmuje warunki postawione przez cesarza. Założone na jej terenie nowe biskupstwa i klasztory mają strzec świeżych zdobyczy Kościoła.
Metody jakich używał wobec Sasów Karol Wielki nie były chrześcijańskie, a stosowane masakry i deportacje budzą odrazę.

Można co najwyżej powiedzieć, że w tamtych czasach jedynie takie działania były skuteczne. Zresztą Sasi postąpią podobnie, gdy będą cywilizować ludy położone na wschód – Wenedów, Bałtów, Finów i Słowian. Żołnierze Karola Wielkiego zaszczepiali Ewangelię w Saksonii czy na Węgrzech dokładnie tak samo, jak rycerze Allacha zaszczepiali Koran w Hiszpanii i jak to zrobią margrabiowie brandenburscy i Krzyżacy w Prusach.

Wszędzie tam, gdzie taka „chrystianizacja” pozostawiała żywe rany, setki misjonarzy i zakonników wykonywało żmudną i cichą pracę, której szczegóły są mało znane, chociaż rezultaty tak bardzo widoczne.

Ks.A. Miotk, werbista
 
Aktualności przez kanał RSS
Znajdź mnie na Facebook'u
Rozmaitości
Ciekawe strony
Galeria Zdjęć
Księga Gości
Audycje Radiowe
Zamów moje książki
Mapa Strony
Kontakt
Napisz do nas
Dzisiaj jest...
22 Listopada 2017
Środa
Imieniny obchodzą:
Cecylia, Marek,
Maur, Wszemiła
Do końca roku zostało 40 dni.