Aktualności arrow Historia misji arrow Polskie misje w latach międzywojennych              
Advertisement
sie 11 2007
Polskie misje w latach międzywojennych PDF Drukuj Email
Dodał: Zdzisław Grad   
11.08.2007.

 

W 1918 roku Polska odzyskała niepodległość po 123 latach niewoli. Narodzinom II Rzeczypospolitej towarzyszyły jednak trudne realia kraju zrujnowanego wojną i zaborami.
Mimo niełatwych początków coraz bardziej wzrastał udział Polaków w misyjnym zaangażowaniu Kościoła. Pod koniec okresu międzywojennego na misjach pracowało już 263 kapłanów i braci oraz 210 sióstr zakonnych pochodzących z Polski.

Do rozwoju ruchu misyjnego w odrodzonej Polsce przyczynił się arcybiskup Edmund Dalbor, kardynał i pierwszy prymas w wolnym kraju. W archidiecezjach: gnieźnieńskiej i poznańskiej założył Związek Misyjny Kleru i Duchowieństwa, a dla osób świeckich Towarzystwo Misyjne. Kard. Dalbor troszczył się także o wychowanie w duchu misyjnym dzieci, co wpłynęło na rozkwit działalności Dzieła św. Dziecięctwa Jezus.

W efekcie ożywienia ruchu misyjnego w ojczyźnie, coraz więcej rodaków udawało się do pracy ewangelizacyjnej. Możemy wyróżnić szczególnie cztery typowo polskie tereny misyjne w okresie lat międzywojennych. Są to: misja jezuicka w Rodezji Północnej, misja księży misjonarzy w Chinach, misja bernardynów w Mandżurii i na Sachalinie oraz misja o. Maksymiliana Kolbe w Nagasaki.

Rodezja Północna była pierwszą misją powierzoną przez Stolicę Apostolską wyłącznie misjonarzom z Polski. Została zapoczątkowana już w 1912 roku, a jej pierwszym przełożonym był ks. Apoloniusz Kraupa. Misja w Rodezji Północnej cieszyła się stałym dopływem personelu. W latach 1920 - 1925 przybyło dwunastu nowych misjonarzy z Polski, a w następnym dziesięcioleciu dalszych osiemnastu jezuitów. Corocznie udzielano chrztu około tysiącu osobom.

W 1927 roku bardzo rozległa terytorialnie misja polska odstąpiła część swego obszaru misjonarzom innych narodowości. Równocześnie misję przemianowano na prefekturę apostolską, której ordynariuszem został ks. Bruno Wolnik. W 1950 roku wyrósł z niej najpierw wikariat apostolski, a następnie archidiecezja Lusaka i metropolia Północnej Rodezji, na czele, której stanął polski jezuita Adam Kozłowiecki, więzień obozów koncentracyjnych w Oświęcimiu i Dachau.

Z polecenia papieża Piusa XI, misjonarze św. Wincentego a Paulo rozpoczęli pracę w Chinach. W 1929 roku przybywa tu pierwszych sześciu Polaków tego zgromadzenia, a wśród nich przyszły biskup Shunteh, ks. Antoni Górski. Misjonarze szybko zauważyli, że jedynym sposobem duchowego dotarcia do Chińczyków jest działalność charytatywna. Dlatego otwierają szpital, w którym pracuje znany okulista ks. dr Wacław Szuniewicz.

Ten znakomity lekarz chorób dziecięcych wstąpił do Zgromadzenia Księży Misjonarzy w Krakowie, a po święceniach udał się do Chin, gdzie organizował przychodnie i szpitale, oraz przeprowadzał setki kursów dla pielęgniarzy. Dzięki udanym operacjom zyskał sobie opinię wręcz cudotwórcy. Lekarstwa dla szpitala dosyłano w dużej mierze z Poznania, gdzie Centrala Misyjna współpracowała z prof. Uniwersytetu Poznańskiego - dr. Adamem Wrzoskiem. W dowód uznania, ks. Szuniewicz został mianowany dyrektorem generalnym wszystkich szpitali katolickich w północnych Chinach.

Pracę misyjną w Państwie Środka podejmowali Polacy należący także do innych zakonów. Działali tu m.in. dominikanie i werbiści. Wśród tych ostatnich warto wymienić, pochodzącego ze Śląska, o. Franciszka Białasa, który założył Katolicki Uniwersytet Fu-Jen w Pekinie oraz czasopismo i instytut sinologiczny „Monumenta Serica”. W Chinach pracowali też jego współbracia: o. Augustyn Zmarzły i o. Ludwik Gołąb.

Najwybitniejszą polską i katolicką placówką na Dalekim Wschodzie była parafia harbińska w Mandżurii, która liczyła 5 tys. wiernych. Miasto to zostało założone przez Rosjan w związku z budową kolei wschodniochińskiej i było miejscem pracy wielu zesłanych Polaków. W Harbinie powstało gimnazjum polskie i przez pewien czas istniało nawet niższe seminarium, przeniesione tu z Władywostoku. Proboszcz parafii harbińskiej redagował „Tygodnik Polski”. W duszpasterstwie, oprócz kilku polskich kapłanów, pracowały także polskie siostry zakonne.

W 1924 roku administratorem wikariatu apostolskiego Syberii z siedzibą właśnie w Harbinie został franciszkanin, o. Gerard Piotrowski, wcześniej gorliwie apostołujący w Chinach. Po pięciu latach polecono mu zorganizowanie nowej placówki w Japonii na wyspie Karafuto, noszącej też nazwę Sachalin. W Japonii pracował już inny franciszkanin o. Angellus Kowarz, który został wysłany na Sachalin, by zaopatrywać potrzeby duchowe garstki Polaków, a jednocześnie rozwinąć misję wśród kolonistów japońskich. W 1932 roku Sachalin, z 560 katolikami, stał się niezależną prefekturą apostolską Karafuto.

Ciekawą misją, ze względu na metodę ewangelizacji, była misja franciszkanów konwentualnych w Nagasaki. W 1930 roku przybył tu o. Maksymilian Maria Kolbe wraz z czterema braćmi zakonnymi, aby założyć japoński Niepokalanów. Placówka była całkowicie zależna od prowincji polskiej i polskiego społeczeństwa katolickiego. O. Kolbe podchodził do sprawy misji w sposób oryginalny: opierał ją na mocnej podstawie ideowej i wytyczał jej nowoczesne metody. Podstawą apostolstwa było hasło: „Niepokalana - celem, ubóstwo - kapitałem”. Jako główne środki apostolskie o. Maksymilian obrał prasę i wychowanie tubylczych misjonarzy. Już w miesiąc po przyjeździe do Nagasaki ukazuje się po japońsku pierwszy numer „Rycerza Niepokalanej”. Placówka rozwija się dynamicznie - w chwili rozpoczęcia II wojny światowej liczy 25 misjonarzy.

Wybuch bomby atomowej w Nagasaki przeżył towarzysz o. Maksymiliana - brat Zenon Żebrowski, zwany potocznie przez Japończyków „Białym Dziadkiem”. Po wojnie zajął się opuszczonymi dziećmi i zbierał je w sierocińcach. W kilku miastach założył tzw. „Miasta Mrówek”, w których wsparcie i opiekę znajdowali najbiedniejsi. Szczególną sympatią darzyła go prasa, a rząd przydzielił mu bezpłatny bilet na środki komunikacji w całym kraju. Już za życia nazywano go świętym. Po 52 latach pracy w Japonii zmarł 24 kwietnia 1984 roku.

Przygotowanie: Andrzej Miotk SVD
 
Aktualności przez kanał RSS
Znajdź mnie na Facebook'u
Rozmaitości
Ciekawe strony
Galeria Zdjęć
Księga Gości
Audycje Radiowe
Zamów moje książki
Mapa Strony
Kontakt
Napisz do nas
Dzisiaj jest...
23 Września 2017
Sobota
Imieniny obchodzą:
Boguchwała,
Bogusław, Libert,
Minodora, Tekla
Do końca roku zostało 100 dni.