Aktualności arrow Historia misji arrow Misje na Soborze Watykańskim I              
Advertisement
sie 11 2007
Misje na Soborze Watykańskim I PDF Drukuj Email
Dodał: Zdzisław Grad   
11.08.2007.

 

W latach 1869 – 1870 odbył się Sobór Watykański I. Mimo jeszcze trwającego w Europie przebudzenia misyjnego, Ojcowie Soborowi w bardzo małym stopniu uwzględnili problematykę misyjną Kościoła.

Wynikało to z wąskiego rozumienie pojęcia misji. Mówiono tu przede wszystkim o działalności misjonarzy wśród chrześcijan Kościołów wschodnich oraz wśród emigrantów katolickich w Ameryce Północnej. Zainteresowanie dla pierwszej ewangelizacji było na Soborze znikome.

Sobór Watykański I był o tyle przełomowy, że po raz pierwszy wzięli udział w obradach biskupi z Ameryki, Australii i Filipin, a także z misji afrykańskich. Szybko jednak przekonali się o swojej drugorzędnej pozycji w Kościele. 49 biskupów z terenów misyjnych stanowiło zaledwie 6 % wszystkich Ojców Soboru, a ich udział w dyskusjach był jeszcze mniejszy. Poza tym wszyscy biskupi misyjni mieli europejskie pochodzenie, z tego połowę stanowili Francuzi.

Na potrzeby soboru powołano 4 komisje przygotowawcze: wiary, karności, spraw zakonnych oraz Kościołów wschodnich i misji. W tej ostatniej komisji nie znalazł się żaden znawca ani przedstawiciel misji wśród pogan. Prefekt Kongregacji Rozkrzewienia Wiary, kardynał Barnabo, zakomunikował już na pierwszym posiedzeniu, że głównym zadaniem komisji będzie dostosowanie przepisów dyscyplinarnych Soboru Trydenckiego do potrzeb Kościołów wschodnich.

Problematykę misyjną na Soborze należy rozpatrywać w łączności z orzeczeniem prymatu jurysdykcyjnego papieża i z dogmatem o jego nieomylności. Znaczna większość biskupów misyjnych wypowiadała się jednoznacznie za dogmatem o nieomylności papieskiej. Wynikało to przede wszystkim z innej perspektywy patrzenia na sprawy Kościoła. Wikariusze apostolscy widzieli w tym szansę utrzymania równocześnie jednorodności i powszechności Kościoła katolickiego.

Sobór Watykański I nie wypracował żadnej teologii misyjnej. Misje rozumiano w dokumentach soborowych jako posłanie zbawcze Kościoła, a nie jako wartość otwartą i społeczną. Nakaz misyjny Jezusa Chrystusa stanowił ostateczny i zasadniczy fundament wszelkiej działalności ewangelizacyjnej. Dzieło misyjne traktowano w kategoriach posłuszeństwa i określano przez aspekt geograficzny. Mówiono nie tyle o zakładaniu Kościoła wśród narodów, ile o głoszeniu im Ewangelii. Co więcej, nakaz misyjny Chrystusa, skierowany do wszystkich uczniów, został zawężony w tekstach soborowych jedynie do odpowiedzialności papieża. Wierni całego Kościoła – biskupi, kapłani i świeccy – nie ponoszą żadnej osobistej odpowiedzialności za misje. Są tylko niejako pomocnikami papieża.

26 czerwca 1870 roku komisja przygotowawcza przedłożyła Ojcom Soboru tekst trzykrotnie poprawianego schematu dokumentu „De apostolicis missionibus”. Całość nie była szczególnie inspirująca. Schemat mówił w trzech rozdziałach o statusie wikariuszy apostolskich, o roli misjonarzy i o metodzie apostolskiego działania. Umieszczenie już na pierwszym miejscu rozdziału o biskupach i wikariuszach apostolskich oraz włączenie szczegółowych rozstrzygnięć prawnych nadało dokumentowi charakter jurydyczny i hierarchiczny.

W drugim rozdziale mówiono m.in. o tym, że w miarę możliwości należy unikać posyłania misjonarzy pojedynczo. Na placówkach misyjnych powinni oni pracować we dwóch albo trzech i zachowywać klauzurę. Podkreślano także konieczność odpowiedniego, naukowego i ascetycznego przygotowania misjonarzy w kolegiach misyjnych i dobrą znajomość miejscowego języka ze względu na potrzebę głoszenia kazań.

Trzeci rozdział był głównie poświecony środkom wspomagającym dzieło misyjne. Mówiono o konieczności modlitwy i podkreślano działalność zrzeszeń misyjnych. Nie wypadło to jednak najlepiej. Z jednej strony wzmiankowano nową szansę dla zaangażowania wiernych w dziełach misyjnych, ale z drugiej strony pominięto obecność sióstr misyjnych na polu pracy charytatywnej, w szkolnictwie i lecznictwie. Nie dostrzeżono także obecności nowych zgromadzeń, specjalnie założonych do prowadzenia działalności ewangelizacyjnej. Nie poruszono również palącego problemu relacji do państw kolonialnych.

Przedłożony schemat dokumentu misyjnego ojcowie soborowi nie zdążyli przegłosować, ani nawet poddać dyskusji. Z powodu zajęcia Rzymu przez wojska piemonckie – sobór został zamknięty. W ten sposób systematyczne wypieranie problematyki misji wśród pogan na margines obrad uniemożliwiło głębszą refleksję nad działalnością misyjną Kościoła katolickiego.

Twórcą schematu dokumentu soborowego o misjach był łaciński patriarcha Jerozolimy - Giuseppe Valerga. Dostrzegał on w ówczesnej polityce kościelnej dominującą tendencję zachowywania wiary kosztem jej rozkrzewiania. Było to niezmiernie cenne spostrzeżenie. Poza tym, w schemacie znalazło się polecenie, aby respektować ryt orientalny i dostosowywać się do miejscowych zwyczajów. Duży nacisk położono na przygotowanie kleru lokalnego w krajach misyjnych, który miał być traktowany na równi z europejskim. Zwrócono uwagę misjonarzom zakonnym, którzy „... zamiast kształcić lokalny kler diecezjalny, troszczą się wyłącznie o powołania do własnego zakonu”.

Ostatecznie Sobór Watykański I, mimo braku większego zainteresowania działalnością ewangelizacyjną, w późniejszym czasie wpłynął inspirująco na dalszą refleksję misyjno-teologiczną. Poza tym wielomiesięczne przebywanie biskupów misyjnych w Rzymie pozwalało im dostrzec globalne problemy Kościoła powszechnego i spojrzeć na swoją pracę w innym kontekście. Skorzystała na tym także Kongregacja Rozkrzewiania Wiary, do której docierały życzenia i skargi biskupów, co pozytywnie wpłynęło na dalszy jej rozwój.

Andrzej Miotk SVD

 
Aktualności przez kanał RSS
Znajdź mnie na Facebook'u
Rozmaitości
Ciekawe strony
Galeria Zdjęć
Księga Gości
Audycje Radiowe
Zamów moje książki
Mapa Strony
Kontakt
Napisz do nas
Dzisiaj jest...
23 Września 2017
Sobota
Imieniny obchodzą:
Boguchwała,
Bogusław, Libert,
Minodora, Tekla
Do końca roku zostało 100 dni.