Aktualności arrow Historia misji arrow Przebudzenie misyjne w XIX w.              
Advertisement
sie 11 2007
Przebudzenie misyjne w XIX w. PDF Drukuj Email
Dodał: Zdzisław Grad   
11.08.2007.

 

Po prawie całkowitym zaniku dzieła ewangelizacji w II połowie XVIII wieku, nastąpiło przebudzenie misyjne. W ramach XIX-wiecznego ruchu odnowy w Kościele, misje katolickie, podobnie jak wcześniej protestanckie, przeżywały okres niesamowitego rozkwitu. Szczególną rolę odegrał w tym papież Grzegorz XVI.

Rozbudzenie ducha misyjnego dokonało się zarówno pod wpływem czynników zewnętrznych jak i za sprawą faktorów wewnątrzkościelnych. Należy jednak zaznaczyć, że przebudzenie misyjne miało swoje niezależne korzenie religijne i dlatego nie należy dopatrywać się w nim zjawiska, które powstało na bazie kolonializmu europejskiego.

Przebudzenie misyjne w XIX wieku dokonało się przede wszystkim dzięki trzem kluczowym czynnikom wewnątrzkościelnym. Można tu wymienić: zapał misyjny, zaktywizowanie działań Kongregacji Rozkrzewiania Wiary oraz rozkwit zakonów i zgromadzeń misyjnych.

Zapał misyjny charakteryzował się powstaniem szeregu organizacji misyjnych, cieszących się szerokim poparciem wiernych Kościoła katolickiego. W 1822 roku Paulina Jaricot zakłada w Lyonie Dzieło Rozkrzewiania Wiary, które szybko stało się znane w innych krajach. Biskup francuski Forbin-Jansson tworzy Dzieło Świętego Dziecięctwa dla opieki nad opuszczonymi dziećmi w krajach misyjnych. Z kolei Stefania i Joanna Bigard, aby wspierać kształcenie kleru lokalnego, dają początek Dziełu Miłości św. Piotra Apostoła.

Oprócz tych powszechnych stowarzyszeń, które z czasem staną się „papieskimi”, powstają również liczne organizacje zbierające fundusze na prowadzenie działalności ewangelizacyjnej. Tylko w latach 1818 – 1921 istniało przynajmniej 246 stowarzyszeń misyjnych. Liczby te odzwierciedlają rosnące zainteresowanie misjami wśród katolików. Poza tym, wydatki na dzieło misyjne nie były już więcej pokrywane przez królów czy książąt, jak to przeważnie było w poprzednich stuleciach, lecz przez wierny lud. W ten sposób baza materialno-religijna była znacznie szersza, niż kiedykolwiek w przeszłości.

Kolejnym czynnikiem, który przyczynił się do rozbudzenia ducha misyjnego była aktywność Kongregacji Rozkrzewiania Wiary. Podjęła ona z nowa siłą działalność na polu misyjnym, szczególnie po 1817 roku, gdy wyraźnie zwiększyła się liczba studiujących misjonarzy w jej Kolegium. Kongregacja utworzyła nowe wikariaty apostolskie w Indiach i pozyskała dla misji całe szeregi zakonników.

Papież Grzegorz XVI, nazywany papieżem misyjnym XIX stulecia, dążył do scentralizowania działalności misyjnej, zgodnie z planem strukturalnym Kongregacji. Zakonom przydzielano każdorazowo ściśle określone tereny misyjne wraz z prawami i obowiązkami. Na czele danego obszaru stali Wikariusze Apostolscy, którzy przynależeli do konkretnego, misjonującego zakonu. Takie podejście dało misjom zwartość, siłę i przyczyniło się do uniknięcia rywalizacji.

Niezmiernie istotnym elementem przebudzenia misyjnego w XIX wieku był rozkwit zakonów i zgromadzeń misyjnych. W przeciągu stu lat powstało 18 większych zgromadzeń powołanych do prowadzenia działalności ewangelizacyjnej. Wszystkie one podlegały Kongregacji Rozkrzewienia Wiary, co przyczyniło się do ujednolicenia ich struktur i metod.

Nowością były powstające zgromadzenia sióstr misyjnych, które często jako jedyne mogły pracować wśród kobiet i dzieci. Także stare zakony zaczęły na nowo podejmować się zadań misyjnych. Szczególnie doniosłą rolę odegrało ponownie reaktywowane Towarzystwo Jezusowe. W 1823 roku generał jezuitów Jan Filip Roothan zwrócił się z apelem do wszystkich współbraci, aby obudzić i wzmocnić w nich pragnienie pracy na rzecz misji zagranicznych. Apel przełożonego spotkał się z bardzo dużym odzewem. Jezuici, we właściwy sobie sposób, ponownie zaangażowali się w dzieło misyjne Kościoła.

W XIX wieku wyraźnym centrum inicjatyw misyjnych była Francja, gdzie znajdowały się najważniejsze instytucje misyjne. Liczba misjonarzy francuskich stanowiła w 1880 roku 2/3 wszystkich misjonarzy pracujących na niwie misyjnej.

Trzeba też tu powiedzieć, że wzrost zainteresowań misyjnych nierzadko przybierał sentymentalne i kiczowate formy. W wielu istniejących wówczas czasopismach misyjnych łatwiej było natrafić na wyciskające łzy opowieści, niż znaleźć solidną informację. Poza tym stosunek Europejczyków do mieszkańców krajów misyjnych był często nacechowany paternalizmem.

Począwszy od XIX wieku szczególny charakter nadały misjom szkoły i szpitale. Instytucje te, zwykle prowadzone przez siostry misyjne z wielkim oddaniem, wywierały wielki wpływ na kształt całych społeczeństw. Niejednokrotnie były jedynymi tego typu placówkami w krajach misyjnych. Prowadzenie szkół i szpitali było swoistą metodą działalności ewangelizacyjnej.

Tam, gdzie misja wykraczała poza zasięg miejski, grupowano wiernych w wioski chrześcijańskie. Ta metoda misyjna znajdowała zastosowanie w Afryce, Chinach i Azji. Przypominała w wielu punktach jezuickie redukcje w Ameryce Łacińskiej. W ten sposób spodziewano się przyciągnąć do chrześcijaństwa całe generacje. Metoda ta pozwalała usuwać możliwe do wykorzenienia zwyczaje: poligamię, wykup narzeczonej, czy małżeństwa dzieci. W to miejsce można było zaszczepiać zwyczaje chrześcijańskie.

Poza tym łatwiej było wprowadzić powszechny system szkolny. Podnosił się poziom wykształcenia, jak też standard gospodarczy i medyczny w wioskach. Z kolei słabością tej metody był brak promieniowania misyjnego, odizolowanie się od środowiska, odcięcie się od własnej kultury i tradycji oraz często przesadna opieka misjonarza. To sprawiło, że powoli zaczęto odchodzić od tego typu działań.



ks. Andrzej Miotk, werbista-SVD

 
Aktualności przez kanał RSS
Znajdź mnie na Facebook'u
Rozmaitości
Ciekawe strony
Galeria Zdjęć
Księga Gości
Audycje Radiowe
Zamów moje książki
Mapa Strony
Kontakt
Napisz do nas
Dzisiaj jest...
23 Września 2017
Sobota
Imieniny obchodzą:
Boguchwała,
Bogusław, Libert,
Minodora, Tekla
Do końca roku zostało 100 dni.