Aktualności arrow Historia misji arrow Misje w Ameryce Północnej              
Advertisement
sie 11 2007
Misje w Ameryce Północnej PDF Drukuj Email
Dodał: Zdzisław Grad   
11.08.2007.

 

W 1497 roku włoski żeglarz w służbie Anglików - Sebastian Caboto, odkrył Północną Amerykę. Niemal od pierwszej chwili czynnikiem decydującym w rozwoju nowożytnej historii tego kontynentu było chrześcijaństwo.

Rozległe terytorium Ameryki Północnej zostało w znacznej mierze skolonizowane przez trzy mocarstwa europejskie: katolicką Hiszpanię i Francję oraz protestancką Anglię. Ten fakt nadał kształt próbom ewangelizacji prowadzonym na lądzie zwanym Nowym Światem.

Ewangelizację Ameryki Północnej rozpoczęli jezuici i franciszkanie na południu kontynentu. Była to misja prowadzona według hiszpańskiego systemu patronackiego. Z Meksyku oraz z wysp Morza Karaibskiego misjonarze udawali się wzdłuż łuku ciągnącego się od Florydy aż po Kalifornię. Indianie środkowej części lądu jednak niechętni poddawali się akcji ewangelizacyjnej i często siłą bronili się przed obcymi wpływali. Doświadczył tego franciszkanin Juan de Padilla, który próbował nawrócić ludzi z plemienia Wichita. Zginął z ich rąk jako pierwszy amerykański męczennik. Innym problemem była wojna hiszpańsko-angielska, która sprawiała, że misjonarze nie mieli odpowiedniego wsparcia.

W 1604 roku na brzegach Zatoki św. Wawrzyńca w dzisiejszej Kanadzie, zwanej wtedy Nową Francją, wylądowali pierwsi osadnicy francuscy. Misjonarze odważnie szli za kupcami. Być może jednak ze względu na mniejsze interesy ekonomiczne, ewangelizacja była tutaj bardziej bezinteresowna, niż gdzie indziej. Francuzi bardziej niż inne narody kolonialne skupili się na nawracaniu rdzennych mieszkańców. Do chrystianizacji miejscowych plemion przystąpili głównie jezuici i odnosili się do lokalnej kultury i wierzeń o wiele przyjaźniej niż Anglicy czy Hiszpanie.

Organizacją Kościoła w Nowej Francji zajął się bp Franciszek de Laval. Jako delegat apostolski wymógł dyscyplinę na klerze, uczynił Kościół niezależnym od państwa i rozszerzył jego wpływy w szkolnictwie. Założył Wyższe Seminarium Duchowne dla całej Kanady. Toczył niezmordowaną krucjatę przeciw sprzedaży alkoholu tubylcom. W 1639 roku przybyły tu siostry Urszulanki z Tours, z Marią od Wcielenia, zwaną Matką Kościoła w Kanadzie, i siostry pielęgniarki z Dieppe, które aktywnie włączyły się w dzieło ewangelizacji miejscowej ludności. Warto podkreślić, że był to pierwszy przypadek angażowania się kobiet do bezpośredniej pracy misyjnej w czasach nowożytnych.

Misjonarze działali wśród plemion żyjących na rzeką św. Wawrzyńca i nad Wielkimi Jeziorami. Jezuici oddali się ewangelizacji Huronów, ludu częściowo nomadycznego, sprzymierzonego z Francuzami i znajdującego się w stałym konflikcie z Irokezami, sprzymierzonymi z kolei z Anglikami. W połowie XVII wieku pół plemienia ochrzczono. Wtedy jednak wydarzyła się katastrofa. Liga Irokeska ogłosiła wyprawę wojenną przeciw Huronom, w której większość z nich zginęła lub rozproszyła się, a wielu misjonarzy poniosło śmierć męczeńską.

Pod koniec XVII wieku zapał misyjny Francuzów osłabł, a ponadto rozpoczęły się prześladowania misji katolickich ze strony protestanckich Anglików. Mimo skromnych rezultatów, ewangelizacja francuska posiadała cechy oryginalne. Była w mniejszym stopniu związana z kolonizacją niż na innych terenach. Misjonarze jezuiccy czynili duże starania by nauczyć się języków indiańskich, dokonując tłumaczeń katechizmów i innych książek religijnych. Niestety, niemal cała działalność jezuitów na obszarze Ameryki Północnej została zahamowana wraz z kasatą zakonu.

Pod koniec XVI wieku na środkowym wybrzeżu Oceanu Atlantyckiego zaczęli osiedlać się pierwsi przybysze z Anglii. Pierwszymi i najbardziej znanymi emigrantami angielskimi byli tzw. Ojcowie Pielgrzymi z Mayflower. Zdecydowanie większą rolę odegrali jednak purytanie, których masowa emigracja do Nowego Świata rozpoczęła się w 1630 roku. Purytanie przynieśli ze sobą szczególne wyobrażenie swojego miejsca w planie bożym. Ich pierwszy gubernator Johan Winthrop mówił: „Musimy wziąć pod uwagę to, że będziemy miastem na wzgórzu, a oczy wszystkich ludzi będą na nas zwrócone”. Iście biblijny charakter tych słów nie jest przypadkowy. Purytanie uważali się za „nowy Izrael” i wprowadzali swój własny religijno-społeczny porządek. Opowiada się, że przybywając na nowy ląd klękali, aby dziękować Bogu, a podnosząc się, kierowali się przeciw Indianom, których uważali za rasę niższą, nie wybraną przez Boga.

W miarę jak osadnicy potrzebowali coraz więcej ziemi, „biedny dzikus” stawał się bardziej zagrożeniem i zawadą niż potencjalnym bratem w Chrystusie. Zachłanność wzięła górę nad humanitaryzmem i ewangelizacją. Pracą misjonarzy zaczęto otwarcie pogardzać. Ci ostatni musieli teraz nie tylko stawiać czoła wrogości Indian, ale również szyderstwu i niechęci ze strony rodaków. Napływający w coraz większej liczbie protestanci wkrótce przewyższyli ilościowo katolików. Jednym z pierwszych i prawdopodobnie największym misjonarzem protestanckim w Północnej Ameryce był zmarły w 1690 roku John Eliot.

Apostoł Indian – John Eliot, po studiach teologicznych w Cambridge związał się z prezbiterianami i pod ich wpływem wyemigrował do Nowego Świata. Najpierw dwa lata uczył się języka Indian Algonkin. Stopniowo wygłaszane przez niego kazania wzbudzały coraz większe zainteresowanie. Po wstępnej modlitwie uczył dzieci recytacji katechizmu, a rodzice oczywiście słuchali. Następnie mówił o dziesięciu przykazaniach i o miłości Chrystusa, na co niektórzy z Indian reagowali łzami i szlochaniem. Potem następowały pytania. Najtrudniej było odpowiedzieć na pytanie: Dlaczego nikt z białych ludzi dotąd nam o tym nie mówił.

Eliot uważał, że po nawróceniu Indianie wymagają specjalnej opieki duszpasterskiej, dlatego zorganizował dla nich 15 osiedli ze szkołą i kościołem, przy których koncentrowało się życie mieszkańców. Założył także stowarzyszenie misyjne, przetłumaczył na język algonkiński katechizm i Biblię. Sekret dokonań apostoła Indian bazował na jego niezachwianym optymizmie, umiejętności pozyskiwania pomocy innych oraz na pełnym przekonaniu, że to Bóg ratuje ludzi i nad wszystkim czuwa.


Andrzej Miotk SVD

 
Aktualności przez kanał RSS
Znajdź mnie na Facebook'u
Rozmaitości
Ciekawe strony
Galeria Zdjęć
Księga Gości
Audycje Radiowe
Zamów moje książki
Mapa Strony
Kontakt
Napisz do nas
Dzisiaj jest...
22 Listopada 2017
Środa
Imieniny obchodzą:
Cecylia, Marek,
Maur, Wszemiła
Do końca roku zostało 40 dni.