Aktualności arrow Historia misji arrow Podróże na misje w XVI i XVII w.              
Advertisement
sie 10 2007
Podróże na misje w XVI i XVII w. PDF Drukuj Email
Dodał: Zdzisław Grad   
10.08.2007.

 

Praca misyjna nigdy nie należała do najłatwiejszych. Wielość miejscowych języków, zabójczy klimat, całkowicie inne myślenie i kultura tubylców – to tylko niektóre trudności w ewangelizacji.

Nim jednak misjonarz mógł stawić im czoła, wcześniej musiał zmierzyć się z jeszcze jednym poważnym wyzwaniem. Tym wyzwaniem była podróż na misje.

Morskie podróże misjonarzy rozpoczęły się na większą skalę w epoce wielkich odkryć geograficznych. W XVI wieku wyjazdy na misje dokonywały się zawsze przez Hiszpanię - z portu w Sewilli i przez Portugalię - z portu w Lizbonie. Misjonarze tych dwóch narodowości, na mocy umów patronackich, byli zwolnieni z jakichkolwiek opłat za przejazd. Inaczej było z innymi nacjami. Np. misjonarze niemieccy za podróż z Lizbony do Goa w Indiach musieli uiścić pokaźną opłatę w wysokości 600 guldenów. <> Wyjazd następował zazwyczaj w kwietniu. Zdarzały się jednak opóźnienia związane z trudnymi warunkami atmosferycznymi lub z wiadomościami o grasujących korsarzach.

Żaglowce były zwykle trój- lub pięciomasztowe. Tył okrętu zdobiła figura jakiegoś świętego, od którego statek nosił swoją nazwę. Okręty miały dwa piętra. Misjonarze zazwyczaj zajmowali gorsze kabiny na rufie. Przed podróżą każdy misjonarz był poddawany ścisłej kontroli przez urzędnika zwanego commissario, aby sprawdzić, czy ktoś nie próbował podszyć się pod misjonarza i odbyć podróż za darmo. Oszusta za karę zakuwano i odsyłano do obsługi galer lub wcielano do załogi wojskowej w koloniach.

Czekanie na wypłynięcie z portu przeciągało się niekiedy do kilku miesięcy, zwłaszcza gdy nie wypłynął okręt wcześniejszy. W takim przypadku pasażerowie poprzedniego rejsu mieli pierwszeństwo, a nowi musieli czekać na następny okręt. Dla podróżnych oczekujących w porcie budowano hospicja rządowe i zakonne, gdzie uczyli się języka kraju przeznaczenia oraz różnych przydatnych rzemiosł. Misjonarze jezuiccy wykorzystywali ten czas na konstruowanie przyrządów astronomicznych i matematycznych.

Na statkach panowało często duże przepełnienie. Zazwyczaj płynęło od 300 do 600 osób, ale były i rejsy nawet z tysiącem ludzi na pokładzie, co znacznie obniżało komfort podróży. Posiłki jadano dwa razy dziennie: śniadanie o godz. 9.00 i obiad o 16.00, bez podawania potem kolacji.

Można powiedzieć, że okręty hiszpańskie i portugalskie były katolickie, toteż spełnianie praktyk religijnych było na nich nie tylko zagwarantowane, ale wprost zalecane. W jednej z ówczesnych kronik czytamy:
„Po odbębnieniu na wstawanie i zrobieniu porządków na okręcie, schodzono się na modlitwy poranne, w których brali udział wszyscy podróżni i cała służba okrętowa - od kapitana aż do ostatniego majtka. Po modlitwach, o ile nie przeszkodziła burza lub coś innego, odprawiano Mszę świętą. Po zachodzie słońca zbierano się na modlitwy wieczorne, na których odmawiano różaniec, albo śpiewano litanię do Matki Bożej i "Salve Regina".

Dni świąteczne obchodzono dokładnie tak samo, jak na lądzie. W święto Bożego Ciała na pokładzie urządzano nawet procesję. Jako pierwsi szli w niej ze świecami w ręku kapitan i oficerowie, a przy specjalnie przygotowanych do tego celu czterech ołtarzach śpiewano Ewangelie. W czasie Wielkiego Postu misjonarze urządzali rekolekcje lub misje, podczas których podróżni przystępowali do spowiedzi. Wielkanoc poprzedzano ceremoniami Wielkiego Tygodnia”.

Szybkość podróżowania żaglowcem była uzależniona od wiatrów. Jeżeli nastała cisza morska, okręt zatrzymywał się w miejscu aż do jej ustania. Jeśli zdarzyło się to w okolicach równika, wówczas podróżni musieli prażyć się w słońcu przez kilka tygodni. Psuły się żywność i woda, wybuchały epidemie. Św. Franciszek Ksawery w opisie swej podróży do Indii mówi, że u wybrzeży Gwinei z powodu ciszy morskiej wybuchła zaraza. Statek stał w miejscu przez 40 dni. Także inny jezuita św. Jan Britto natrafił na 14-dniową ciszę morska, w wyniku której zaraza zabiła na pokładzie 50 osób, w tym siedmiu misjonarzy.

Inną klęską były częste katastrofy okrętów podczas sztormów. W czasie podróży św. Franciszka Solano do Peru, jego statek rozbił się u wybrzeży Ameryki i część podróżnych wraz z nim przez trzy doby utrzymywała się na odłamku okrętu. W końcu zostali oni wyrzuceni na brzeg, gdzie przez 51 dni odżywiali się krabami i korzonkami, aż zostali uratowani przez przepływający okręt.

Przez 40 lat, począwszy od 1686 roku, samych tylko jezuitów zginęło 113. W 1719 roku 40 misjonarzy jezuickich poniosło śmierć koło Wysp Kanaryjskich. 25 lat później 24 jezuitów zatonęło, gdy ich okręt rozbił się przy wybrzeżach Brazylii. Jeszcze innym niebezpieczeństwem, z którym stykali się odbywający podróż misjonarze, byli grasujący piraci.

Warto jeszcze powiedzieć coś na temat samej długości podróży. Św. Franciszek Ksawery płynął do Indii 13 miesięcy, a św. Franciszek Solano potrzebował pół roku, aby dostać się do Peru. Jest to nieporównywalnie dużo z długością dzisiejszych podróży. Trzeba jednak pamiętać, że wówczas w drodze do Azji okrążano całą Afrykę. Przy tym następowały czasy ciszy morskiej i spowolnienia podróży spowodowane słabymi wiatrami.

Dzisiaj św. Franciszek Ksawery płynąłby na misje przez Morze Śródziemne, Kanał Sueski i Morze Czerwone dużo krócej. Gdy w XVIII wieku podróż do Chin zabierała od 10 miesięcy do roku, to w latach międzywojennych misjonarze z Polski, by dostać się do Państwa Środka potrzebowali już tylko 30 dni.

Mimo trudów i niebezpieczeństw podróży misjonarze zawsze prosili o możliwość wyjazdu na misje. Przynaglani wiarą i powodowani miłością do bliźniego, byli zdolni do podjęcia nawet najwyższej ofiary.

Andrzej Miotk SVD

 
Aktualności przez kanał RSS
Znajdź mnie na Facebook'u
Rozmaitości
Ciekawe strony
Galeria Zdjęć
Księga Gości
Audycje Radiowe
Zamów moje książki
Mapa Strony
Kontakt
Napisz do nas
Dzisiaj jest...
25 Września 2017
Poniedziałek
Imieniny obchodzą:
Aureli, Aurelia,
Aurelian,
Franciszek, Gaspar,
Herkulan, Kamil,
Kleofas, Kleopatra,
Ładysław, Piotr,
Rufus, Świętopełk,
Wincenty, Władysław,
Władysława,
Włodzisław
Do końca roku zostało 98 dni.