W 1922 roku na Stolicy Piotrowej zasiadł kard. Achille Ratti, który przybrał imię Piusa XI. W czasie swego 17-letniego pontyfikatu szczególnie dużo czasu i energii poświęcił zagadnieniu ewangelizacji, zwłaszcza w Azji i Afryce, czym zasłużył sobie na przydomek „papieża misyjnego”.

Już cztery miesiące po objęciu rządów ogłosił swój program dotyczący dzieła misyjnego. W uroczystość Zesłania Ducha Świętego jasno ukazał, że obowiązek wspierania ewangelizacji spoczywa na każdym ochrzczonym - począwszy od papieża, a skończywszy na ostatnim wiernym.

„Dlaczego świat chrześcijański żyje spokojnie, ignorując pierwszy obowiązek Kościoła? Dlaczego przede wszystkim tyle obojętności ze strony duchowieństwa?” Takie pytania stawiał sobie współczesnym o. Paweł Manna - wielki entuzjasta spraw misji I połowy XX wieku.

Przez 50 lat budził sumienia, otwierał serca i starał się zaangażować w dzieło ewangelizacji cały Kościół. Widząc, że w krzewieniu ducha misyjnego wiele zależy od samych kapłanów, założył Unię Misyjną Duchowieństwa. Jan XXIII nazwał o. Mannę „nowym Kolumbem przedsięwzięć misyjnych”.

W 1918 roku Polska odzyskała niepodległość po 123 latach niewoli. Narodzinom II Rzeczypospolitej towarzyszyły jednak trudne realia kraju zrujnowanego wojną i zaborami.
Mimo niełatwych początków coraz bardziej wzrastał udział Polaków w misyjnym zaangażowaniu Kościoła. Pod koniec okresu międzywojennego na misjach pracowało już 263 kapłanów i braci oraz 210 sióstr zakonnych pochodzących z Polski.

Do rozwoju ruchu misyjnego w odrodzonej Polsce przyczynił się arcybiskup Edmund Dalbor, kardynał i pierwszy prymas w wolnym kraju. W archidiecezjach: gnieźnieńskiej i poznańskiej założył Związek Misyjny Kleru i Duchowieństwa, a dla osób świeckich Towarzystwo Misyjne. Kard. Dalbor troszczył się także o wychowanie w duchu misyjnym dzieci, co wpłynęło na rozkwit działalności Dzieła św. Dziecięctwa Jezus.

Wielka Karta misji nowożytnych” - takie miano zyskała encyklika Benedykta XV „Maximum illud”. Wydany w 1919 roku dokument wyraźnie kontrastuje z wąsko pojmowanym wówczas rozumieniem misji i utartą w przeszłości praktyką.

Papież, apelując o tworzenie Kościołów całkowicie autochtonicznych, kieruje swoje słowa do trzech adresatów: do przełożonych misyjnych, misjonarzy i ludu wiernego.

Benedykt XV w encyklice „Maximum illud” w pierwszej kolejności zwraca się do przełożonych misyjnych: biskupów, Wikariuszy i Prefektów Apostolskich, nazywając ich „duszą misji”. Zachęca ich do stymulowania działań swoich współpracowników i poleca im troskę o odpowiednie wprowadzanie nowoprzybyłych misjonarzy w rzeczywistość misyjną. Krytykuje także zasiedziały tryb życia niektórych przełożonych, którzy zatracili ducha dynamizmu i gorliwości w zakładaniu nowych stacji misyjnych.